Tái chế nhựa pet là một trong những vấn đề cấp bách đối với nước ta hiện nay. Có nhiều phương pháp tái chế PET, mỗi phương pháp đều có mặt tích cực và hạn chế của nó.

Tùy điều kiện và hoàn cảnh cụ thể, ta có thể áp dụng những phương pháp khác nhau. Hoặc sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp. Ứng dụng PET tái chế vào nhiều lĩnh vực với mục đích đưa PET đã tái chế vào qui trình cụ thể. Tạo ra sản phẩm mong muốn đáp ứng được nhu cầu của xã hội, đảm bảo PET có đầu vào và đầu ra.

Đồng thời, có thể là một đóng góp đáng kể cho môi trường và nền kinh tế từ các khía cạnh khác nhau, cụ thể như: Giảm việc lạm dụng tài nguyên thiên nhiên, giảm mức độ ô nhiễm môi trường, góp phần tiết kiệm năng lượng và tiền bạc.

Vì vậy, để giảm thiểu tác động tiêu cực đối với môi trường và thiên nhiên, thì việc ứng dụng PET tái chế là điều cần thiết.

  Trong lĩnh vực đời sống

Trong cuộc sống hiện đại, việc sử dụng các vật dụng như chai nhựa, màng nylon bọc thực phẩm, ống nhựa dẫn nước… đã trở nên quen thuộc với đời sống con người. Sản phẩm nhựa trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống cũng như trong công nghiệp.

Nhựa được ứng dụng rất phổ biến từ bao bì chứa thực phẩm đến hóa chất công nghiệp và gia dụng. Trên thực tế, nhựa tái chế có tính ứng dụng cao. Một số nơi có ý tưởng chế biến nhựa phế thải thành dầu thô, tái chế thành thảm, chế biến dầu xanh từ nhựa phế thải.

Các nguyên liệu sợi công nghiệp làm từ nhựa PET tái chế được dùng để tạo ra nhiều loại sản phẩm khác nhau như quần áo, giày, khăn tắm, chăn… Những hoạt động này đã góp phần làm giảm giá thành và giúp giải quyết vấn đề khan hiếm nguyên liệu sản xuất.

 Trong lĩnh vực vật liệu

Một ứng dụng quan trọng của PET tái chế trong lĩnh vực vật liệu là việc sử dụng các vật liệu polyme gia cố bằng sợi thủy tinh đã phát triển nhanh chóng trong những năm qua.

Các hợp chất cao phân tử đầu tiên sử dụng sợi thủy tinh cắt nhỏ dựa trên polyeste không no và nhựa epoxy, nhưng gần đây các vật liệu nhựa nhiệt dẻo đã được ứng dụng chẳng hạn như poly (ethylene terephthalate) (PET). Sợi thủy tinh là những vật liệu gia cố sử dụng nhiều nhất trong nhựa nhiệt dẻo với nhiều đặc tính mong muốn như chi phí thấp, cách nhiệt và độ bền kéo cao, kháng hóa chất.

Do đó, vật liệu tổng hợp dựa trên nhựa nhiệt dẻo và sợi thủy tinh là sự kết hợp dễ dàng. Tuy nhiên, các đặc tính kỵ nước, ưa nước khác nhau giữa các sợi thủy tinh và nhựa dẫn đến độ bám dính kém ảnh hưởng đến tính chất cơ học của vật liệu tổng hợp. Vì vậy, việc sử dụng chất phụ gia hoạt tính nhằm cải thiện độ bám dính giữa các sợi và polyme.

  Nhựa pet trong lĩnh vực xây dựng

PET tái chế được ứng dụng trong xây dựng là vấn đề phổ biến nhất hiện nay. Việc ứng dụng PET tái chế vào xây dựng nhằm nâng cao hiệu suất cách nhiệt, cải thiện tính chất cơ học của bê tông vì lợi ích kinh tế và môi trường. Các vật liệu cách nhiệt và điện cho ngành công nghiệp xây dựng là một trong những ứng dụng khả thi của PET tái chế.

Một số ứng dụng đang được quan tâm hiện nay như: Cốt vật liệu cho bê tông polyme, gạch, nhựa đường, sơn, nhằm tạo sự thân thiện với môi trường và tránh lãng phí tài nguyên.

Bê tông polyme (PC) với nhiều tính năng tốt như: Khả năng chống ăn mòn, chịu nhiệt, chịu nén và có độ bền kéo tốt hơn so với bê tông thông thường (spemat.com). Vì lý do này, bê tông polyme được sử dụng trong nhiều công trình như cống hộp, thùng chứa chất thải nguy hại, các đường rãnh, cống sàn và trong việc sửa chữa làm lớp phủ của bề mặt bê tông xi măng như đường và cầu bị hư hỏng. Sự kết hợp giữa nhựa PET tái chế vào bê tông polyme giúp giảm chi phí vật liệu giải quyết một số vấn đề chất thải rắn gây ra và tiết kiệm năng lượng. Trong thực tế, một cuộc khảo sát gần đây xếp ứng dụng nhựa ít tốn kém là yếu tố quan trọng nhất cần thiết cho việc sử dụng trong tương lai của bê tông polyme (Byung-Wan Jo, 2008). Và điều này đã làm cho thị trường tiêu thụ PET tái chế ứng dụng vào bê tông polyme có sự ràng buộc. Chất kết dính được sử dụng cho bê tông polyme bao gồm epoxy, MMA (Methyl Methacrylate), và polyester không no,…. nhằm cải thiện đáng kể hiệu suất.

Hiện nay, hỗn hợp nhựa đường polyme cải tiến là một hỗn hợp tương đối tốn kém cho lát đường. Một cách để giảm chi phí của công trình xây dựng và làm cho chúng thuận tiện hơn là sử dụng polyme rẻ tiền, tức là polyme chất thải. Vì vậy, việc kết hợp giữa nhựa phế thải PET trên những đặc tính kỹ thuật của hỗn hợp đá nhựa đường mastic (SMA) giúp tăng độ cứng của hỗn hợp, nâng cao độ kháng cự, chống lại sự biến dạng, tăng đáng kể độ bền và khả năng chống lún (Esmaeil Ahmadinia, 2012). Sự kết hợp bê tông nhựa với các polyme dường như có tiềm năng lớn nhất cho ứng dụng thành công trong việc thiết kế mặt đường mềm để tăng chiều dài tuổi thọ của mặt đường hoặc để giảm độ dày lớp vỉa hè.

Gạch mosaic 100% tái chế là sự kết hợp giữa PET tái chế (85%) và phụ gia khoáng tái chế (15%). Quá trình sản xuất tiêu thụ ít năng lượng, không thải ra các chất ô nhiễm và tạo ra không chất thải. Mỗi mét vuông của gạch mosaic ngăn chặn việc phát thải 3 kg CO2 vào bầu khí quyển và loại bỏ 66 chai PET từ môi trường. Gạch Mosaic độ bền cao, đẹp và dễ vận chuyển. Một lợi thế là gạch Mosaic có thể được áp dụng cho nền hoặc vách ở cả khu vực trong nhà và ngoài trời, chẳng hạn như nhà bếp, phòng tắm, mặt tiền hoặc thậm chí bể bơi.

PET tái chế là một polymer ngưng tụ gồm ethylene glycol (EG) và axit terepththalic (TPA) được sử dụng trong tổng hợp nhựa sơn. Nhựa alkyd được tổng hợp từ PET tái chế như là một chất thay thế cho EG và anhydrit phthalic (PA). Sau khi thay đổi thành phần monome của nó, cuối cùng đã cho thấy những đặc điểm tương tự như nhựa ban đầu. Việc sử dụng PET tái chế trong tổng hợp nhựa alkyd cho thời gian khô, độ cứng và khả năng chống mài mòn tốt hơn so với sơn ankyd thường (A. Torlakoglu, 2009). Ngoài ra, việc sử dụng PET tái chế trong alkyd giúp tiêu thụ khối lượng của PET tái chế một cách đáng kể.

 Một số ứng dụng khác của nhựa PET tái chế

Phụ tùng ôtô: tấm phủ ghế, hộp đựng pin, cánh quạt và các tấm cửa, thảm lót khoang hành lý được sản xuất bằng chất liệu PET bền, đẹp, chống thấm nước, dễ vệ sinh (Panda, et al., 2010). Ngoài ra, còn được ứng dụng trong ngành công nghiệp điện tử (hộp công tắc điện, vỏ dây cáp điện, màn hình tivi…), hệ thống lọc thoát nước …

 Kết luận

Bên cạnh các nước đang phát triển thì Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn. Từ đó, việc tái chế và ứng dụng PET còn gặp nhiều cản trở cần phải có sự đầu tư phát triển nghiên cứu các dự án tái chế trên quy mô công nghiệp. Với dây chuyền tái chế phù hợp với tình hình kinh tế đất nước.

Các dự án này phải đáp ứng được các yêu cầu quan trọng như: Tái chế nhựa PET với sản lượng lớn và hiệu quả tái chế cao, đảm bảo chất lượng môi trường.

Chất lượng sản phẩm tái chế, cạnh tranh được với sản phẩm từ nhựa nguyên liệu mới. Đồng thời tạo đầu ra sản phẩm từ PET tái chế giúp xã hội có cuộc sống ổn định và nền kinh tế ngày một phát triển.